Zeldzame aardmetalen worden gebruikt in consumentenelektronica, industrie en defensie en spelen daardoor een belangrijke rol. US News Money tipt 5 aandelen en ETFs waarmee u blootstelling kunt krijgen aan deze grondstoffen.
De Amerikaanse overheid wil haar toegang tot zeldzame aardmetalen versterken. Het Witte Huis werkt aan Project Vault, een strategische reserve ter waarde van $12 miljard voor 60 kritieke mineralen. Tegelijk investeerden de Verenigde Staten recent $1,4 miljard in de ontwikkeling van een geïntegreerde binnenlandse toeleveringsketen voor magneten. Nieuwe projecten moeten de afhankelijkheid van China verkleinen.
VS willen onafhankelijkheid van China vergroten
China heeft een dominante positie in deze markt. Het land beschikt over ongeveer 90% van de wereldwijde verwerkingscapaciteit en is goed voor circa 70% van de mijnproductie. Die sterke positie hangt samen met lagere milieunormen in het verleden, lagere arbeidskosten, staatssteun en de geografische ligging van voorraden. Door globalisering zijn veel landen voor hun bevoorrading afhankelijk geworden van China.
De belangstelling voor alternatieven buiten China is toegenomen door de handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en China, de bredere aandacht voor grondstoffenzekerheid sinds de Russische invasie van Oekraïne en de wereldwijde uitbreiding van duurzame energiesystemen.
Volgens macro-analist Esther Sholes van Take Profit Trader gebruikt China zijn dominante positie niet alleen economisch, maar ook geopolitiek. Zij wijst erop dat de controle over de markt China invloed geeft in bredere strategische conflicten. Als voorbeeld noemt zij Chinese beperkingen op de export van zeldzame aardmetalen naar Japan na Japanse politieke uitlatingen over Taiwan en mogelijke militaire betrokkenheid.
Nu de Verenigde Staten werken aan een toeleveringsketen zonder Chinese afhankelijkheid, ontstaan nieuwe mijnbouw- en verwerkingsprojecten. Dat biedt kansen voor beleggers, maar brengt ook risico’s mee. Volgens Sholes ligt de grootste kans in de opbouw van alternatieve ketens buiten China, omdat overheden en bedrijven bereid zijn daarvoor extra te betalen of subsidies te verstrekken.
Tegelijk zijn dit vaak kapitaalintensieve projecten die jaren nodig hebben om op te schalen. Bovendien kunnen ze onder druk komen te staan als China extra aanbod op de markt brengt en winstmarges verlaagt. Daarmee draait de beleggingskans volgens haar minder om de grondstof zelf en meer om de juiste positie binnen de nieuwe toeleveringsketen. Hieronder enkele mogelijkheden om blootstelling te krijgen aan deze kritieke mineralen.
1. MP Materials
MP Materials is een Amerikaans mijnbouwbedrijf dat overeenkomsten heeft met het Amerikaanse ministerie van Defensie en met Apple. Die samenwerkingen kunnen bijdragen aan meer financiële en operationele stabiliteit dan bij kleinere bedrijven in de sector die nog niet produceren.
Het bedrijf is momenteel de enige onderneming in de Verenigde Staten die zeldzame aardmetalen wint en verwerkt. MP Materials exploiteert de Mountain Pass-mijn in Californië. Deze mijn speelde tussen de jaren zestig en het midden van de jaren tachtig een belangrijke rol in de Amerikaanse productie van zeldzame aardmetalen.
Volgens het bedrijf is inmiddels ook gestart met de productie van geraffineerde zeldzame-aardeproducten in Mountain Pass. Daarmee zet MP Materials een volgende stap in de opbouw van een binnenlandse toeleveringsketen voor deze grondstoffen in de Verenigde Staten.
2. Lynas Rare Earths
Lynas Rare Earths is een ander bedrijf dat actief is in de winning en verwerking van zeldzame aardmetalen. Het bedrijf haalt deze metalen uit een mijn met hoge concentraties in Australië en verwerkt de gewonnen mineralen verder.
Net als MP Materials ontvangt Lynas ondersteuning van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Dat past binnen bredere Amerikaanse inspanningen om de aanvoer van zeldzame aardmetalen minder afhankelijk te maken van China. De Amerikaanse dochteronderneming van Lynas werkt aan verwerkingsfaciliteiten in Texas, waar zowel lichte als zware zeldzame aardmetalen moeten worden verwerkt.
3. American Resources
De aanvoer van zeldzame aardmetalen komt niet alleen uit mijnbouw, maar ook uit recycling. American Resources richt zich op het terugwinnen van deze materialen uit afgedankte magneten, onder meer uit windturbines en elektrische voertuigen. Samen met Purdue University heeft het bedrijf gewerkt aan het isoleren en zuiveren van neodymium uit gebruikte magneten. Volgens de betrokken partijen is daarbij een hoge zuiverheidsgraad bereikt.
American Resources bezit daarnaast een minderheidsbelang in ReElement Technologies, een bedrijf dat zeldzame aardmetalen raffineert. ReElement kondigde recent een samenwerking aan met Mitsubishi Materials. In de Verenigde Staten richt die samenwerking zich op de aanvoer van grondstoffen, verwerkingsdiensten en afnamekansen voor de raffinageactiviteiten van ReElement. In Japan ligt de nadruk op de ontwikkeling en commercialisering van recyclingoplossingen voor zeldzame aardmetalen en andere kritieke mineralen.
Daarnaast ontvangt ReElement overheidssteun in de Verenigde Staten voor de uitbreiding van een samenwerking met Vulcan Elements, gericht op een geïntegreerde binnenlandse keten voor magneten op basis van zeldzame aardmetalen.
ETFs gericht op zeldzame aardmetalen
Beleggen in individuele bedrijven brengt specifieke risico’s met zich mee. Beleggers kunnen die risico’s deels spreiden via ETFs, beursgenoteerde fondsen die in meerdere ondernemingen tegelijk investeren. Die spreiding verlaagt het bedrijfsrisico, maar kan er ook voor zorgen dat het rendement minder sterk stijgt wanneer één afzonderlijk bedrijf uitzonderlijk goed presteert.
4. VanEck Rare Earth and Strategic Metals ETF
Een voorbeeld is de VanEck Rare Earth and Strategic Metals ETF. Dit fonds bestaat sinds 2010, beheert ongeveer $2,6 miljard en heeft een kostenratio van 0,58%.
Een van de grotere posities in het fonds is China Northern Rare Earth Group High-Tech, een grote producent van zeldzame aardmetalen. Omdat dit aandeel genoteerd staat in Shanghai en niet eenvoudig rechtstreeks toegankelijk is voor veel Amerikaanse beleggers, biedt het fonds een indirecte manier om hierin te investeren.
5. Sprott Critical Materials ETF
Een ander fonds is de Sprott Critical Materials ETF, opgericht in 2023. Dit fonds heeft een kostenratio van 0,65%.
Beide ETFs beleggen niet uitsluitend in bedrijven die actief zijn in zeldzame aardmetalen. Ze bevatten ook ondernemingen die zich richten op andere kritieke grondstoffen, zoals lithium, koper en uranium. In het geval van dit fonds bestaat ongeveer 13% van de portefeuille uit bedrijven in zeldzame aardmetalen, tegenover circa 26% in koper en 25% in uranium.