De recente cijfers over de Amerikaanse economie zijn opvallend sterk. Bedrijfswinsten staan op recordhoogte, de productiviteit neemt toe en consumenten blijven geld uitgeven. Tegelijkertijd klinkt in het publieke debat steeds luider de waarschuwing voor een zogenoemde affordability crisis: wonen, zorg en andere basisbehoeften worden voor veel huishoudens steeds lastiger te betalen. Hoe is dit met elkaar te rijmen?
Groei, maar niet voor iedereen
Gemiddeld genomen heeft de Amerikaanse consument het goed. De reële consumptie per huishouden ligt op een recordniveau. Maar gemiddelden verbergen verschillen. De economische taart groeit, alleen wordt die niet voor iedereen even snel groter.
In perioden van economische voorspoed profiteren ondernemers en kapitaalbezitters doorgaans als eerste. Zij creëren in eerste instantie meer waarde, terwijl veel huishoudens pas in een later stadium van die groei profiteren. Hoewel uit de gemiddelden anders blijkt, groeit voor veel huishoudens het inkomen vandaag minder hard dan de kosten van wonen, zorg en onderwijs.
Productiviteit kan het verschil maken
In het derde kwartaal steeg de arbeidsproductiviteit in de Verenigde Staten met bijna 5% op jaarbasis, terwijl het gemiddelde uurloon met ongeveer 3% toenam. Dit betekent dat de loonkosten per geproduceerd uur met circa 2% zijn gedaald. Een stijging van de lonen ging dus gepaard met een daling van de loonkosten.
Deze ontwikkeling is belangrijk. Hogere productiviteit betekent dat bedrijven meer kunnen produceren met dezelfde mensen. Dat creëert ruimte voor hogere lonen, minder prijsdruk of een combinatie van beide. Op termijn zorgt dit ervoor dat ook huishoudens profiteren, doordat lonen harder kunnen groeien dan prijzen.
Gunstig vooruitzicht
Een hogere arbeidsproductiviteit werkt niet van de ene op de andere dag door, maar legt wel een stevig fundament voor de langere termijn. In een economie met stijgende productiviteit kan groei plaatsvinden zonder dat lonen en prijzen elkaar opjagen. Dat is gunstig voor winstmarges én voor de reële koopkracht.
Voor beleggers is dit een relevant inzicht. Wat nu voelt als spanning tussen groei en betaalbaarheid kan het begin zijn van breder gedeelde groei, gedragen door hogere productiviteit. Historisch gezien biedt dit op langere termijn een gunstig klimaat voor aandelenkoersen.
Jaap Steur is sinds 2018 werkzaam bij Axento Vermogensbeheer. Hij is als portfoliomanager verantwoordelijk voor het dagelijks beheer van de klantportefeuilles van Care IS en Axento Vermogensbeheer.